Học - hành
Từ lý thuyết đến thực hành là cả 1 quá trình gian khổ. Có thực hành nhiều thì mới biến kiến thức trong sách vở thành kiến thức của ta.
Có nhiều người đọc sách mang ra áp dụng, có khi thành công, có khi không thành công. Thành công do đâu, không thành công do đâu, chũng ta phải tự lý giải.
Có câu chuyện ngắn sau (lược trích các ý chính):
Một thầy thuốc hành nghề đông y đã hơn 60 năm, người ta gọi ông là Thần Y. Đến năm ông 84 tuổi, ông ốm nặng, tự tay bốc thuốc, đọc hết sách vở áp dụng mà bệnh chẳng lui. Ông nghĩ: ta đã 84 tuổi có lẽ Diêm Vương không gọi cũng tự mà đi.
Cách không xa chỗ ông ở có 1 vị trẻ tuổi, hành nghề y chưa lâu nhưng rất nổi tiếng, người ta gọi ông là Quỷ Y. Thần Y nghĩ, có lẽ mình đến hỏi Quỷ Y xem sao (mặc dù rất e ngại). Khi Thần Y đến, Quỷ Y chắp tay cúi lạy và nói :
- Ngài có gì xin dạy bảo.
- Không ta đến xin hỏi, tại sao ta bệnh như vậy, bốc thuốc như vậy uống mà không khỏi - Thần Y đáp.
- Cam thảo nửa cân về sắc uống - Quỷ Y trả lời.
Thần Y nghĩ: Có lẽ hắn giỡn ta, nhưng thôi không còn cách nào khác, cứ làm theo xem sao. Không ngờ sau khi uống hết số thuốc đó, bệnh của Thần Y đỡ hẳn. Thần Y lại sai con đến hỏi Quỷ Y. Quỷ Y bảo: "Cam Thảo 1 cân sắc uống". Sau khi Thần Y uống hết 1 cân cam thảo bệnh khỏi hoàn toàn.
Thần Y quần áo chỉnh tề, cưỡi ngựa đến nhà Quỷ Y. Quỷ Y ra đón, chắp tay cúi đầu nói:
- Ngài có điều gì xin dạy bảo.
- Ta hỏi ông: tại sao ta uống cam thảo lại khỏi bệnh? - Thần Y hỏi.
- Có gì đâu, Ngài làm nghề hơn 60 năm, sao tẩm, nếm thuốc cũng nhiều, độc tố trong người ngài tích lại cũng lắm, cam thảo có thể giải trăm thứ độc - Quỷ Y đáp.
- Ôi, thế mà ta không biết. Xin tôn ông làm thầy, tôn làm thầy - Thần Y nói.
Kết thúc câu chuyện có câu rất hay: Tuy vào nghề có chia trước sau, nhưng hành nghề lại có sự kỳ diệu riêng. Dẫu biết trăm điều thường vẫn có 1 điều không biết.
Trong cuốn sách Cuộc Đời Người thợ già trị bệnh của cụ Định Ninh Lê Đức Thiếp có câu chuyện:
Nhà có 2 anh em, người anh học hành giỏi, tính tình cẩn trọng nhưng cẩn trọng quá thành ra rụt rè; người em thông minh, làm việc thường có tính quyết đoán nhanh. Người anh mở hiệu thuốc, đông bệnh nhân. Người em xin anh mở hiệu thuốc, người anh bảo: "Tính tình chú vậy, làm thuốc có khi giết người". Nhưng người em cứ lẳng lặng mở hiệu thuốc cách xa nơi ở của ông anh.
Một lần ông anh bị kiết lỵ, tự tay bốc thuốc nhưng càng uống bệnh càng nặng. Bệnh dần đến nguy cấp, sức khỏe suy sụp quá nhiều, người yếu lắm. Người em đến chơi, thấy ông anh như vậy, xem thuốc nói với bà chị dâu: "Sức khỏe của anh nguy cấp quá rồi, em biết có ông thầy cao tay lắm, chị để em lấy thuốc cho". "Bệnh đã đến nước này rồi, bất lực rồi, thôi để chú em giúp xem sao" - người anh nghĩ vậy.
Người em về mang thang thuốc đưa cho chị dâu sắc. Quá tuyệt vời, người anh uống thuốc 1 ngày sau bệnh đỡ hẳn.
Người anh hỏi em: "Chú cắt thuốc ở đâu mà hay thế?"
- Có gì đâu, tự em cắt thang thuốc giống đơn thuốc của anh, nhưng anh tính rụt rè, cắt thuốc với liều lượng thấp nên bệnh không khỏi. Những vị thuốc trong thang thuốc của anh là đúng bệnh rồi, nhưng liều lượng em tăng gấp nhiều lần. Lúc nào cần tăng liều thuốc thì phải tăng, phải tính toán và quyết đoán. Anh không cho em mở hiệu thuốc, em mở hiệu phải giấu anh - Người em nói.
Ôi, em ta giỏi quá mà lâu nay ta cứ coi thường - Người anh nói.
Nhiều - ít
Một người đến tôi nhờ tư vấn:
Cháu nhịn ăn, mỗi ngày chỉ ăn đường mía Hà Thủ Ô để thái độc, không ăn gì khác (nghe người ta nói - lại nghe nói!!!). Cháu định ăn 30 ngày, nhưng đến ngày 28 thì yếu quá, không chịu được, giờ ăn không tiêu, bụng trướng đau, mất ngủ, đau đầu cả ngày!
Lại 1 chị nữa đến: cháu mỗi ngày ăn 1 kg đường cát vàng, không ăn thứ gì nữa - giờ đau dạ dày, hơi đầy lên cổ, không ăn, không ngủ được mà bụng thì to ra. Nghe người chị bảo ăn rồi nôn để giải độc!!!!. Bây giờ cháu tăng cân, bụng đầy mỡ, đi đâu xấu hổ lắm!
Trời ơi, mọi người chỉ xem mà không hiểu, trường hợp nào ăn nhiều đường, trường hợp nào ăn ít, học sao như trẻ mẫu giáo vậy!
Người ta khi bị ốm mệt, không muốn ăn, người nhà cứ ép ăn bổ, ăn nhiều, đó là 1 sai lầm. Cơ thể đang mệt nhọc, bộ máy tiêu hóa yếu, lúc này chỉ cần uống nước, ăn mấy thìa cháo đường, muối để cơ thể huy động nội lực chống bệnh tật. Con vật khi ốm, nó nằm một chỗ, thỉnh thoảng đứng lên uống 1 chút nước rồi lại nằm. Một vài hôm sau nó ăn 1 chút, rồi ăn dần nhiều lên từng ngày, đó là con vật đã biết cách tự chữa lành.
Nhiều người ăn không tiêu, dạ dày yếu, tôi bảo hàng ngày ăn cháo đường, cháo muối, cháo đậu đỏ, cháo lươn, ăn nhiều bữa, mỗi lần ăn 1 ít thôi, sau 1 tháng nhắn cho tôi: người đã khỏe, tăng cân rồi, tinh thần vui tươi, phấn khởi, cám ơn Thầy.
Những điều đọc được trong sách vở và các trường hợp gặp hàng ngày tôi viết vài dòng lên đây chia sẻ với mọi người.
Có câu:
Dùng thuốc như dùng binh,
Quan trọng vô cùng việc tử sinh.
Lương Y như lương tướng!
“Đọc sách xưa biết được ý nghĩa đã là khó, biết được ý ngoài lời càng khó hơn. Học một suy ra đến muôn, khó mà lường được” - Hải Thượng Lãn Ông
(Thầy Vương Văn Liêu)