Quai bị là một bệnh lây nhiễm, có thể lây qua đường nước bọt. Khi người bị quai bị nói chuyện trước đám đông, nước bọt bắn ra, người khác hít phải có thể bị lây nhiễm.
Quai bị thường là bệnh nhẹ, tuy không quá nguy hiểm nhưng nếu không biết phòng tránh, vẫn vận động mạnh, chạy nhảy, đi chơi, không kiêng cữ thì có thể để lại di chứng nặng nề. Di chứng thường gặp là teo tinh hoàn ở nam và teo buồng trứng ở nữ.
Nếu biết cách phòng bị và uống thuốc đúng cách, bệnh thường nhẹ và khỏi nhanh. Dưới đây là một số bài thuốc thông thường, nguyên liệu dễ kiếm, dễ tìm và có hiệu quả cao.

Bài thuốc dùng bôi ngoài
1. Dùng giấm ăn
Có thể sử dụng giấm ăn hằng ngày trong gia đình để làm thuốc.
Cách 1: Nhân hạt gấc trộn giấm
Lấy nhân hạt gấc (đập dập hạt, bỏ lớp vỏ cứng bên ngoài, lấy phần nhân bên trong), giã nát, trộn với giấm cho ra nước. Dùng nước giấm này bôi vào chỗ bị quai bị.
Cách 2: Đậu xanh hoặc đậu đỏ trộn giấm
Lấy đậu xanh cả vỏ hoặc đậu đỏ (một trong hai loại), còn sống, giã hoặc xay mịn thành bột. Trộn với giấm cho sền sệt, đắp vào chỗ quai bị rồi băng lại. Mỗi ngày thay 2–3 lần. Bài thuốc này có hiệu quả tốt.
Cách 3: Lá tía tô trộn giấm
Lấy lá tía tô giã nát, trộn với giấm cho ướt, đắp vào chỗ quai bị rồi băng lại.
2. Dùng lòng trắng trứng gà
Có thể sử dụng lòng trắng trứng gà theo các cách sau:
- Đậu xanh cả vỏ hoặc đậu đỏ xay mịn, trộn với lòng trắng trứng gà, dàn đều, đắp vào chỗ quai bị và băng lại.
- Lá tía tô giã nát, trộn với lòng trắng trứng gà, đắp vào chỗ quai bị. Mỗi ngày thay 1–2 lần.
3. Dùng đường trắng
Cách 1: Cá chạch và đường trắng
Cá chạch rửa sạch, cho vào tô, rắc đường trắng lên trên. Một lúc sau cá tiết ra chất nhầy hòa với đường. Lấy phần dịch nhầy đó bôi vào chỗ quai bị. Bài này lành tính và khỏi nhanh.
Cách 2: Giun đất và đường trắng
Giun đất rửa sạch, cho vào tô, rắc đường kính trắng lên trên. Khi giun tiết ra chất nhầy hòa với đường thành hỗn hợp nhầy, lấy hỗn hợp đó bôi vào chỗ quai bị. Mỗi ngày bôi nhiều lần, khoảng 2–3 giờ bôi một lần. Nhiều người sử dụng bài này và cho kết quả rất tốt.
Bài thuốc uống hỗ trợ
Ngoài thuốc đắp, có thể kết hợp thuốc uống để nhanh khỏi và chống độc.
1. Kinh giới
Lấy cây kinh giới, cắt nhỏ, đun sôi khoảng 2–3 phút, hãm cho nguội, lấy nước uống như trà.
- Người lớn dùng khoảng 20g.
- Trẻ em dùng khoảng 10g.
- Chỉ dùng cho trẻ từ 2–3 tuổi trở lên.
- Trẻ quá nhỏ không nên dùng thuốc uống từ các loại lá cây.
2. Đậu xanh cả vỏ
Đậu xanh cả vỏ đun sôi lấy nước, pha với đường uống. Đậu xanh có tác dụng giải độc cơ thể rất tốt. Đây là loại có khả năng giải nhiều loại độc. Khi uống thuốc Đông y, thường được khuyên không ăn đậu xanh vì có thể giải cả vị thuốc.
3. Kim ngân hoa
Có thể mua kim ngân hoa tại hiệu thuốc Đông y để uống.
- Trẻ nhỏ dùng khoảng 5g.
- Người lớn dùng từ 5–20g tùy độ tuổi.
Đun sôi khoảng 5 phút, chắt nước uống lai rai trong ngày như uống trà.
4. Nước mía vắt chanh
Nước mía là bài thuốc đơn giản.
- Trẻ 3–4 tuổi: uống 30–50ml, vắt thêm ít chanh.
- Người lớn: uống khoảng 100ml, vắt thêm ít chanh.
- Mỗi 30 phút uống một lần.
Bài nước mía vắt chanh chữa sốt cao và chữa nhiều bệnh rất nhanh khỏi. Trong thời gian dịch sốt xuất huyết lan rộng, nhiều người áp dụng và khỏi nhanh.
Nước mía giúp tăng tiểu cầu rất tốt. Kinh nghiệm cho thấy hiệu quả hơn nước dừa. Người bị sốt xuất huyết có thể uống 1,5–2 lít mỗi ngày, chia nhiều lần, uống từng ít một. Khi đã hết sốt, không cần vắt chanh.
Có trường hợp tiểu cầu thấp sau sốt xuất huyết, sử dụng nước mía và sau hai ngày tiểu cầu trở về bình thường.
Kết luận
Các bài thuốc trên đều đơn giản, nguyên liệu dễ kiếm, dễ tìm và có thể áp dụng thường xuyên. Tùy điều kiện cụ thể có thể lựa chọn một trong các bài phù hợp. Khi áp dụng có kết quả tốt, có thể chia sẻ để nhiều người cùng biết và thực hiện.
Thầy Vương Văn Liêu